DOLAR 7,6323
EURO 8,9594
ALTIN 467,02
BIST 9,7711
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 25°C
Parçalı Bulutlu

Köy Enstitüleri neden kapatıldı

Köy Enstitüsü nedir? Köy Enstitüleri neden kapatıldı? Köy Enstitüleri kuruluşu, dersleri

Köy Enstitüleri, 1940 yılında iş ve eğitimi bir …

Köy Enstitüleri neden kapatıldı
18.04.2020
33
A+
A-

Köy Enstitüsü nedir? Köy Enstitüleri neden kapatıldı?

Köy Enstitüleri kuruluşu, dersleri

Köy Enstitüleri, 1940 yılında iş ve eğitimi bir araya getirmek, imamlar yetiştirmek maksadıyla Ulusal Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel tarafından kurulan sistemdir. Köy Enstitüleri, tarıma el verişli ortamlarda, entellektüel imamlar yetiştirmek için köylülerin ekleriyle oluşturuluyordu. İşte, Köy Enstitüleri ders programı ve tarihi…

Köy Enstitüsü, okuma ve yazma orantısı epey düşük olan Türkiye’de, Aşık Veysel’in de öğretmen olarak aralarında bulunduğu ekibiyle eğitimli ve aydın yeni imamlar kazandırdı. Tarıma ek gayesiyle ortaya çıksa da müfredatında birçok sanatsal faaliyet taraf alıyordu. Lakin 1954 yılında kapatıldılar. Köy Enstitüsü nedir, ne için kuruldu?

KÖY ENSTİTÜSÜ NEDİR?

Türkiye’de ilkokul muallimi yetiştirmek üzere 17 Nisan 1940 tarihli ve 3803 sayılı yasa ile açılan mektep cinsidir. Külliyen Türkiye’ye mahsus olan bu eğitim teşebbüsünü devrin Ulusal Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel yönetti. İş ve eğitimin bir araya getirilerek yürütülebileceği tasavvuru ile tasarlandı.

KÖY ENSTİTÜLERİ KURULUŞU, TARİHİ

Anadolu’nun neredeyse tamamında mekteplerin olmadığı düşünülerek Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün himayesinde, Ulusal Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel tarafından İsmail Hakkı Tonguç’un teşebbüsüyle, köylerdeki ilkokul mezunu evlatların bu mekteplerde yetiştirildikten sonra tekrar köylere giderek muallim olarak çalışmaları kanısıyla 17 Nisan 1940 tarihinde Köy Enstitüsü kuruldu.

Okuma yazam bilen orantısı o devirde yüzde 5 nispetinde bile değildi ve köylerde yaşayan nüfus yüzde 80 dolaylarındaydı. 1940 yılından itibaren, tarım işlerine elverişli geniş yanı bulunan köylerde yahut onların yakınlarında Köy Ensititüleri açıldı. 1. olarak, seçilen kentlerden uzak lakin tren yollarına yakın tarıma elverişli 21 nahiyede, köy ilkokullarına imam yetiştirmek üzere açıldı. Muallimler köylülere hem örgün eğitim verecek, okuma yazma ve temel haberleri kazandıracak hem de çağdaş ve ilmi tarım tekniklerini öğretecekti. Imamlar gittiği yörelerde bilinmeyen tarım çeşitlerini de köylülere öğretecekti. Her köy enstitüsünün kendisine ait tarlaları, bağları, arı kovanları, besi hayvanları, atölyeleri vardı. Derslerin %50’lik kısmı temel örgün eğitim hususlarını içeriyordu. Geri kalanı ise uygulamalı eğitim biçimindeydi.

ENSTİTÜNÜN SANAT FAALİYETLERİ

Köylerde büyümüş mekteplilere, klasik müzik enstrümanları ve klasik sazları çalması öğretiliyordu. Meşhur halk ozanı Aşık Veysel, enstitüleri gezip talebelere saz çalmasını gösteriyordu. Hasanoğlan Köy Enstitüsü bu mevzuda en varlıklı enstrüman envanterine sahipti. Mandolin, taşınması ve öğreniminin kolaylığı nedeniyle umumiyetle kullanılan enstrümandı. Enstitülerde hazırlanan programlar, topluluğun sanat ve kültür hayatına ekte bulunulması emeliyle etraf nahiye ve köylere de götürülerek sergilenmişti.

KÖY ENSTİTÜLERİ LİSTESİ

Akçadağ/ Malatya -1940

Akpınar-Ladik/ Samsun – 1940

Aksu/ Antalya -1940

Arifiye/ Sakarya – 1940

Beşikdüzü/ Trabzon – 1940

Cılavuz/ Kars -1940

Çifteler/ Eskişehir – 1939

Dicle/ Diyarbakır – 1944

Düziçi/ Adana – 1940

Erciş/ Van – 1948

Gölköy/ Kastamonu – 1939

Gönen/ Isparta – 1940

Hasanoğlan/ Ankara – 1941

İvriz/ Konya – 1941

Kepirtepe/ Kırklareli – 1939

Kızılçullu/ İzmir – 1939

Ortaklar/ Aydın – 1944

Pamukpınar/ Sivas – 1941

Pazarören/ Kayseri – 1940

Pulur/ Erzurum – 1942

Savaştepe/ Balıkesir – 1940

KÖY ENSTİTÜLERİ DERSLERİ

Tarıma âlâ tarafların yakınlarına kurulan Köy Enstitüleri‘nin maksatlarından biri de köylülerin alternatif tarım tekniklerini öğretmesiydi. Arıcılık bilinmeyen köylerde arıcılık, bağcılık bilinmeyen köyde bağcılık öğretiliyordu. Enstitüye atanan muallim gittiği köyde mektep binasını köylülerin yardımıyla yapabilecek kadar inşaat malumatı de öğreniyordu. Köy enstitüsünü bitiren bir muallim sadece bir ilkokul muallimi olmuyor tıpkı devirde ziraatçilik, sağlıkçı, duvarcı, demircilik, terzilik, balıkçılık, arıcılık, bağcılık ve marangozluk mevzularını da öğreniyordu. Öğretmenler gittiği köyde köylülerin işbirliği ile kendi mekteplerini inşa ediyor ve devletin mektep yapmasına gerek kalmıyordu.

Hasan Âli Yücel Ulusal Eğitim Bakanlığı devrinde yerküre klasiklerini Türkçeye tercüme ettirmişti. Köy enstitüleri mekteplileri her sene 25 tane klasik romanı okumakla sorumluydu. Entitülerden çıkan muallimler en az bir tane müzik aletini çalmasını da öğreniyordu. Tüm aşamalrda Köy Enstitülerine katılan öğrenci ve muallimlerin uğraşının bulunması, verilen derler ve sonuçları ile Köy Enstitüleri yerküre üzerinde eşi görülmemiş kurumlardı.

Entirülerde okutulacak derler: Kültür dersleri, Ziraat dersleri ve Teknik dersler olarak üç formda gruplandı.

Kültür dersleri: Türkçe, Tarih, Coğrafya, Yurttaşlık Malumatı, Matematik, Fizik, Kimya, Tabiat ve Mektep Sıhhat Malumatı, Yabancı Lisan, el yazısı, fotoğraf – iş, vücut eğitimi ve ulusal oyunlar, müzik, askerlik, konut idaresi ve evlat bakımı, imamlık haberi, Zirai işletme Iktisadı, Kooperatifçilik.

Ziraat dersleri: Tarla Ziraatı; Bahçe Ziraatı, Sanayi Bitkileri Ziraatı ve Zirai Sanatlar, Zootekni, Kümes Hayvancılığı, Arıcılık ve ipek Böcekçiliği, Balıkçılık ve Mahsulleri.

Teknik dersler: Demircilik ve Nalbantlık, Dülgerlik ve Marangozluk, yapıcılık, köy konut ve el Sanatları, Makine ve Motor Kullanma

KÖY ENSTİTÜLERİ NEDEN KAPATILDI?

II. Yerküre Savaşı’nın sonlarına gerçek 1945 yılında Sovyetler Birliği başkanı Stalin’in Türkiye’den Kars, Artvin ve Ardahan’ı ve Boğazlarda askeri üs istemesi üzerine, Ulusal Şef İsmet İnönü de ABD’den askeri destek istemişti. Bu desteği vermeye hazır olduğunu belirten ABD, Truman Doktrini ile yardıma başlamıştı ama karşılığında, Türkiye’de hür seçimlere dayanan demokrasi tertibinin yerleştirilmesini ve Ulusal Şeflik, “5 yıllık kalkınma planları” ve “Köy Enstitüleri” üzere Sovyet sistemine misal pratiklerin kaldırılmasını talep etti.

1946 yılında siyasi telaş nedeniyle, müfredatında ve yapılanmasında kuruluş maksatlarından uzaklaşan değişiklikler yapıldı. İlerleyen yıllarda da, daha önceleri sıkı sıkıya bağlı olduğu “iş için iş içinde eğitim” prensibinden uzaklaştırıldı. Öğretmen mekteplerine dönüştürülerek 1954’te kapatıldılar.

Köy,Öğretmen,Eğitim,Köy Enstitüleri,Okul,Köy Enstitüsü,Tarım,Ziraat,İlk,İş,Arı,Sanat,Hasan

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.